الفيض الكاشاني

346

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

بيشتر از تمام مال تو است ، و من در روز آن اندازه خرج مىكنم كه تو در سال نمىخورى و تمام اين سخنان براى اين است كه ثروت را بزرگ و فقر را كوچك مىشمارد و تمام آن براى اين است كه از آفت ثروت و فضيلت فقر بىخبر است و به آن اشاره داد آيهء : فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً « 125 » ، تا او را پاسخ داده و مىگويد : إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَ وَلَداً فَعَسى رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ وَ يُرْسِلَ عَلَيْها حُسْباناً مِنَ السَّماءِ فَتُصْبِحَ صَعِيداً زَلَقاً أَوْ يُصْبِحَ ماؤُها غَوْراً فَلَنْ تَسْتَطِيعَ لَهُ طَلَباً . « 126 » و اين تكبّر او به مال و فرزند است ، سپس خدا به فرجام كار او را بيان كرده و فرموده : يا لَيْتَنِي لَمْ أُشْرِكْ بِرَبِّي أَحَداً « 127 » از همين مورد است تكبّر قارون ، خداى متعال فرمود : فَخَرَجَ عَلى قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ ، تا قومش گفتند : يا لَيْتَ لَنا مِثْلَ ما أُوتِيَ قارُونُ تا آخر آيه . » « 128 » و : عامل ششم كبر به سبب نيرومندى و قدرت و تكبّر كردن به آن بر ضعيفان . ز : عامل هفتم تكبّر كردن به پيروان و ياران و شاگردان و غلامان و قبيله و بستگان و فرزندان و آن بيشتر در ميان شاهان و عالمان رواج دارد كه گروه اول به سبب بسيارى لشكريان و گروه دوم به سبب بسيارى شاگردان تكبّر مىورزند . خلاصه هر نعمتى كه ممكن باشد شخص معتقد به كمال آن شود اگر چه كمال ذاتى نداشته باشد محتمل است به آن تكبّر ورزد ، تا آنجا كه نامرد زن صفت بر همگنان خود تكبّر مىكند كه بر عمل افراد زن صفت توان و آگاهى بسيار دارد ، چرا كه آن را كمال مىداند و به آن افتخار

--> ( 125 ) كهف / 33 : پس صاحب باغ به دوستش در حالى كه به گفتگو برخاسته بود چنين گفت : من از نظر ثروت از تو برترم و نفراتم از تو نيرومندتر است . ( 126 ) كهف / 39 - 41 : امّا اگر مىبينى من از نظر مال و فرزند از تو كمترم ( مطلب مهمّى نيست ) شايد پروردگارم بهتر از باغ تو به من بدهد و مجازات حساب شده‌اى از آسمان بر باغ تو فرو فرستد ، آن چنان كه آن را به زمين بىگياه لغزنده‌اى تبديل كند ! و يا آب آن در اعماق زمين فرو رود ، آن چنان كه هرگز قدرت جستجوى آن را نداشته باشى ! ( 127 ) كهف / 42 : اى كاش كسى را شريك پروردگارم قرار نداده بودم ! ( شمارهء 40 اشتباه است . - م . ( 128 ) قصص / 80 : اى كاش همانند آنچه به قارون داده شده است ما نيز داشتيم ! .